Monday, August 1, 2016

Có một Biển Đông trên không gian mạng (tiếp theo và hết)

Chiến tranh mạng: Việt Nam đã làm gì để tự vệ?
(phần 1: https://vnhacker.blogspot.com/2016/07/co-mot-bien-ong-tren-khong-gian-mang.html; toàn bài: https://drive.google.com/file/d/0B_L6MdkbAn4MODZnN1NuTC0zNGc/view?usp=sharing)

Trung Quốc là cường quốc nhất nhì thế giới về tác chiến điện tử (electronic/cyber warfare). Đối với Việt Nam, chiến lược lâu dài của Trung Quốc là sử dụng tác chiến điện tử để tạo ra và duy trì lợi thế trên Biển Đông và các xung đột lợi ích khác. Tác chiến điện tử không chỉ đơn giản là đánh sập các website, mà chủ yếu là thu thập thông tin tình báo, kiểm soát các hệ thống trọng yếu (tài chính, truyền thông, giao thông, năng lượng, v.v.), sử dụng mạng Internet để tiến hành chiến tranh tâm lý, tác động đến chính trường Việt Nam, định hướng dư luận Việt Nam và thế giới theo hướng có lợi cho chính phủ Trung Quốc. Các hoạt động này diễn ra âm thầm từ nhiều năm nay, chúng không ồn ào như vụ phá hoại ở sân bay Tân Sơn Nhất và sân bay Nội Bài hồi cuối tháng 7 năm 2016, nhưng chúng đã, đang và sẽ tạo ra lợi thế khổng lồ cho Trung Quốc khi có xung đột với Việt Nam.

Tại Việt Nam, năm 2015 quốc hội thông qua Luật An Toàn Thông Tin. Theo đó, Bộ Quốc Phòng, Bộ Công An và Bộ Thông Tin Truyền Thông là ba cơ quan chính chịu trách nhiệm về an toàn thông tin. Chúng tôi không có nhiều thông tin về hoạt động của quân đội Việt Nam, chỉ biết rằng từ nhiều nhiều năm nay Bộ Quốc Phòng đã có chương trình gửi các sinh viên ưu tú sang đào tạo tại các cường quốc an ninh mạng như Hoa Kỳ và Liên Bang Nga. Thông qua Internet và các nguồn tình báo mở (open source intelligence) chúng tôi ghi nhận được một vài hoạt động của Bộ Công An và Bộ Thông Tin Truyền Thông.

Những thông tin mà chúng tôi thu thập được là rất ít ỏi, không thể nào phản ánh đầy đủ những việc chính phủ Việt Nam đã làm để bảo vệ hệ thống mạng quốc gia. Dẫy vậy cảm nhận của chúng tôi là chính phủ Việt Nam vẫn đang loay hoay chưa xác định được đường lối chiến lược an ninh mạng quốc gia. Những gì mà chính phủ đã làm chỉ gói gọn trong phạm vi kiểm duyệt thông tin, tuyên truyền, định hướng dư luận Việt Nam, bảo vệ vị trí cầm quyền của Đảng Cộng Sản Việt Nam. Chúng tôi chưa thấy những hành động thể hiện một tầm nhìn dài hạn cùng những kế hoạch cụ thể để bảo vệ an ninh quốc gia, an toàn trật tự xã hội trước hiểm họa đến từ Trung Quốc và các cường quốc hacking khác.

Các hoạt động chính của Bộ Thông Tin Truyền Thông gói gọn trong việc ban hành một số văn bản pháp luật làm rõ những vấn đề được nêu ra trong Luật An Toàn Thông Tin. Dẫu vậy đa số các văn bản này vẫn chỉ dừng lại ở mức nêu vấn đề, không đưa ra lộ trình cụ thể để đạt được mục tiêu đề ra. Đọc những văn bản này, chúng tôi không hình dung được chiến lược an ninh mạng quốc gia của Việt Nam và những kế hoạch cụ thể để triển khai chiến lược đó. Một điểm sáng hiếm hoi là "Đề án Tuyên truyền, phổ biến, nâng cao nhận thức và trách nhiệm về an toàn thông tin đến năm 2020". Đề án này, nếu thực hiện tốt, sẽ giải quyết được một vấn đề quan trọng bởi đại đa số người dân Việt Nam đang thiếu những kiến thức cơ bản để tự bảo vệ bản thân trên không gian mạng.

Bộ Công An là nơi có nhiều hoạt động cụ thể nhất. Năm 2014, ông Trần Đại Quang lúc đó còn là bộ trưởng Bộ Công An chủ trì buổi lễ ra mắt Cục An Ninh Mạng (A68), tách ra từ Tổng Cục An Ninh, nay báo cáo trực tiếp cho bộ trưởng. Trong vài năm vừa qua ông Trần Đại Quang và ông Tô Lâm, một vị tướng công an khác ở trong Bộ Chính Trị, liên tục có những chuyến đến thăm và khen thưởng cho đơn vị này (nguồn). Năm 2015, ông Trần Đại Quang xuất bản cuốn “Không gian mạng: Tương lai và Hành Động" bàn về an ninh, tình báo, chiến tranh trên không gian mạng. Vì điều kiện địa lý cách trở, chúng tôi chưa có dịp đọc cuốn sách này nhưng chúng tôi đánh giá việc xuất bản nó cho thấy sự quan tâm đến không gian mạng ở cấp cao nhất của chính phủ Việt Nam.

Ngoài những cơ quan chính thức này, chúng tôi còn ghi nhận hoạt động của một số công ty sân sau. Những công ty này đã bỏ ra hàng chục tỉ đồng mua các sản phẩm của những công ty chuyên kinh doanh mã độc như HackingTeam hay FinFisher. Những sản phẩm mà HackingTeam và FinFisher cung cấp thường được sử dụng để theo dõi và xâm nhập vào máy tính hoặc điện thoại của các cá nhân và tổ chức. Khách hàng của HackingTeam hay FinFisher không chỉ có Việt Nam, mà bao gồm rất nhiều chính phủ trên thế giới. Chúng tôi không ngạc nhiên khi Việt Nam mua sắm các sản phẩm này, bởi lẽ muốn đánh nhau trước nhất phải có vũ khí.

Chúng tôi không có đủ thông tin để kết luận mục tiêu mà Việt Nam muốn đánh. Chúng tôi tin rằng chính phủ Việt Nam muốn, trích luật An Toàn Thông Tin, "chống tội phạm mạng, lợi dụng mạng để xâm phạm an ninh quốc gia", nhưng nhiều khả năng là định nghĩa "đối tượng xâm phạm an ninh quốc gia" của chúng tôi rất khác với định nghĩa của chính phủ hiện tại. Trong khuôn khổ bài này, chúng tôi muốn tập trung cung cấp thông tin để người đọc có một cái nhìn toàn cảnh về hiện trạng an toàn thông tin ở Việt Nam, nên xin phép không bàn tiếp về vấn đề định nghĩa này.

Năm 2014 và 2015 FinFisher và HackingTeam lần lượt bị "bạch hóa", toàn bộ thông tin khách hàng của họ được Wikileaks đăng tải. Theo đó, năm 2011 và 2012 một khách hàng Việt Nam đã chi ra tổng cộng gần 500.000 bảng Anh để mua phần mềm Finspy Mobile của FinFisher (nguồn). Đây là bộ phần mềm theo dõi và đánh cắp thông tin trên điện thoại cá nhân. Khách hàng đến từ Việt Nam này có nhiều ý kiến phản hồi cho FinFisher. Một phản hồi viết thế này:

"[...] So we really think that you should develop new feature that make the Finspy mobile software to be able to packed with other legal softwares. When we cheat the target open the legal softwares, the Finspy Mobile will secretly install to the target s mobile phone. Thanks."

Đại ý của đoạn phản hồi này là khách hàng từ Việt Nam phàn nàn rằng do không thể nhúng bộ Finspy Mobile vào các phần mềm thông thường, họ khó dụ dỗ được mục tiêu cài đặt phần mềm này.

Một phản hồi khác viết như sau:

"We have a target running Android OS version 4.0.2. Our latest version of Finspy Mobile 4.21 did not support this. Because it is an emergency situation, so can you give us the Finspy Mobile 4.30 immediately? Please respond us as soon as possible. Thank you very much."

Khách hàng này có một mục tiêu sử dụng hệ điều hành Android 4.0.2, không được hỗ trợ bởi bộ Finspy Mobile 4.21 thế nên họ yêu cầu FinFisher gửi cho họ phiên bản 4.30 càng sớm càng tốt.

Chúng tôi sẽ không ngạc nhiên nếu mục tiêu mà khách hàng này hướng đến là các nước "lạ" hay giới tội phạm công nghệ cao ở Việt Nam, nhưng chúng tôi cũng sẽ không bất ngờ nếu nạn nhân còn bao gồm những người thuộc diện "chăm sóc đặc biệt". Đây cũng là cảm nhận của chúng tôi khi tìm hiểu thông tin khách hàng Việt Nam của HackingTeam.

Theo điều tra của một đồng nghiệp của chúng tôi, cho đến năm 2015 HackingTeam có hai khách hàng ở Việt Nam. Theo danh sách khách hàng của HackingTeam trên Wikipedia, hai khách hàng này có tên Vietnam GD1 và Vietnam GD5. GD1 và GD5 khiến chúng tôi liên tưởng đến Tổng Cục 1 (General Department 1) và Tổng Cục 5 (General Department 5) chịu trách nhiệm an ninh và tình báo của Bộ Công An. Tuy vậy, như đã nói, chúng tôi không có thông tin để kết luận chính xác. Ngoài ra trong danh sách khách hàng tiềm năng của HackingTeam còn có Vietnam MOD, cái tên làm chúng tôi liên tưởng đến Bộ Quốc Phòng (Ministry of Defense).

Chi ra hàng chục tỉ đồng để mua sản phẩm của HackingTeam, các khách hàng này muốn gì? Họ muốn HackingTeam nhúng mã độc vào các tệp văn bản (tương tự như cách mà Trung Quốc sử dụng để xâm nhập hệ thống mạng của chính phủ Việt Nam). Điều thú vị là đa số văn bản mà họ gửi cho HackingTeam (để HackingTeam nhúng mã độc vào) đều là tiếng Việt. Từ tháng 1 năm 2015 cho đến tháng 6 năm 2015, hai khách hàng này gửi hàng trăm yêu cầu hỗ trợ đến HackingTeam, nhưng chúng tôi chỉ tìm thấy một yêu cầu duy nhất có liên quan đến Trung Quốc. Trong yêu cầu này, vị khách hàng đến từ Việt Nam phàn nàn rằng công cụ của HackingTeam không có tác dụng trên các máy tính có cài bộ chống mã độc 360.cn rất phổ biến ở Trung Quốc (nguồn: https://wikileaks.org/hackingteam/emails/emailid/1078883).

Tiến tới một chiến lược an ninh mạng quốc gia


An ninh mạng từ lâu đã trở thành một phần không thể thiếu trong chiến lược an ninh của nhiều quốc gia. Theo báo cáo của Trung Tâm Hiệp Đồng Phòng Thủ An Ninh Mạng NATO, từ năm 2003 Hoa Kỳ đã phát hành chiến lược quốc gia về an ninh mạng xác lập 3 mục tiêu chiến lược và 5 vấn đề cần được ưu tiên giải quyết sớm. Cụ thể, Hoa Kỳ đặt mục tiêu ngăn chặn tấn công vào hạ tầng trọng yếu quốc gia, giảm thiểu các điểm yếu trong an ninh mạng quốc gia và giảm thiểu thiệt hại và thời gian hồi phục khi bị tấn công. Để đạt được những mục tiêu này, Hoa Kỳ sẽ tập trung kiện toàn hệ thống mạng máy tính của chính phủ liên bang, phát triển một hệ thống phản ứng nhanh khi bị tấn công, xác lập một chương trình giảm thiểu rủi ro và điểm yếu, bắt đầu một chương trình đào tạo nâng cao nhận thức về an ninh mạng và phát triển một hệ thống hợp tác quốc tế để xây dựng một không gian mạng mở, an toàn và đáng tin cậy. Các nhà làm luật Hoa Kỳ cũng đã đưa ra hơn 50 đạo luật nhằm giải quyết các vấn đề khác nhau của an ninh mạng. Nhà Trắng và tổng thống Obama cũng đã nhiều lần công bố các văn kiệnsắc lệnh về an ninh mạng. Bất kể nhận được sự quan tâm từ cấp cao nhất Hoa Kỳ vẫn liên tục bị tấn công.

Gần đây nhất, ngày 22 tháng 7 năm 2016 hacker công bố một danh sách lớn thư điện tử đánh cắp từ máy chủ của Trung ương Đảng Dân Chủ. Sự kiện này ngay lập tức đã ảnh hưởng đến cuộc bầu cử tổng thống đang ở trong giai đoạn quyết định. Nội bộ Đảng Dân Chủ chia rẻ vì nội dung của các lá thư điện tử và dân biểu Debbie Wasserman Schultz, chủ tịch Trung ương Đảng Dân Chủ, đã phải từ chức. Nhiều nhà quan sát cho rằng vụ tấn công này được thực hiện bởi nhóm hacker thuộc Cơ Quan Tình Báo Quân Đội Quốc Gia Liêng Bang Nga (GRU), nhằm “ủng hộ" ứng cử viên Donald Trump, người đã có những phát ngôn khá thân thiện với Kremlin.

Hay như tháng 6 năm 2015, Văn Phòng Quản Lý Nhân Sự Hoa Kỳ thông báo rằng họ đã bị xâm nhập và hơn 18 triệu hồ sơ bao gồm tên tuổi, nơi sinh, ngày sinh và địa chỉ của những ai đã từng, đang hoặc có triển vọng trở thành nhân viên chính phủ Hoa Kỳ, bao gồm cả các sĩ quan quân đội, đã bị đánh cắp. Cho đến nay vẫn chưa rõ ai đứng đằng sau vụ tấn công này, nhưng các quan chức chính phủ Hoa Kỳ cho rằng có cơ sở để tin rằng đó là chính phủ Trung Quốc. Còn rất nhiều vụ tấn công khác, mà chúng tôi không thể liệt kê hết ở đây. Hacker Trung Quốc tấn công Hoa Kỳ nhiều đến nỗi Cục Cảnh Sát Điều Tra Liên Bang Hoa Kỳ (FBI) đã phải ra lệnh truy nã toàn cầu 5 hacker thuộc biên chế quân đội Trung Quốc.

SUN KAILIANG.png
FBI phát lệnh truy nã đại úy Sun Kai Liang và 4 sĩ quan khác của quân đội Trung Quốc, cáo buộc họ đã xâm nhập vào hệ thống máy tính của 6 doanh nghiệp Hoa Kỳ để đánh cắp bí mật công nghiệp. Nguồn: https://www.fbi.gov/wanted/cyber/sun-kailiang.

Chúng tôi nói về Hoa Kỳ để cho thấy đảm bảo an ninh mạng quốc gia khó khăn như thế nào. Nếu như cường quốc số một thế giới, nơi tạo ra mạng Internet, nơi sản sinh ra những Apple, Microsoft, Facebook hay Google, nơi có những lập trình sư, những hacker, những chuyên gia bảo mật đứng đầu thế giới còn không thể chống đỡ nỗi thì Việt Nam phải làm sao đây? Thú thật chúng tôi không có câu trả lời. Dẫu vậy, trong phạm vi hiểu biết hạn hẹp của mình, trong phần tiếp theo, chúng tôi bàn về những việc Việt Nam nên làm ngay. Chúng tôi không có tham vọng chỉ ra được toàn bộ chiến lược an ninh mạng quốc gia mà Việt Nam nên theo đuổi nhưng chúng tôi hi vọng những gì mà chúng tôi trình bày ở đây phần nào phác họa được những nét chính. Chúng tôi kết thúc bằng một ví dụ cụ thể về những thử thách và giải pháp trong việc đảm bảo an toàn thông tin liên lạc cho các cơ quan chính phủ.

Trước tiên Việt Nam cần thành lập một đội đặc nhiệm, báo cáo trực tiếp cho văn phòng chính phủ hoặc chủ tịch nước, bao gồm những chuyên gia Việt Nam giỏi nhất mà Việt Nam hiện có. Đây không phải là những chuyên gia thường xuyên lên mặt báo, cũng không phải là những chuyên gia nổi tiếng trên mạng xã hội. Khi có sự cố xảy ra, những chuyên gia có nhiều thời gian phát biểu với báo chí thường là những người chẳng ai dám mời đi khắc phục sự cố. Chúng tôi xin giới thiệu VNSECURITY, một nhóm nghiên cứu lâu năm ở Việt Nam và đã có nhiều công trình được thế giới ghi nhận (người viết bài là một thành viên của VNSECURITY, nhưng chúng tôi không có bất kỳ ràng buộc về tài chính hay quyền lợi; nhóm VNSECURITY là một nhóm hoạt động phi lợi nhuận). Theo chúng tôi được biết, một số thành viên của VNSECURITY đã trực tiếp tham gia xử lý sự cố ở các sân bay vào cuối tháng 7 năm 2016. Đây là những chuyên gia mà chính phủ Việt Nam nên hỏi ý kiến trước khi ra quyết định về an toàn thông tin. Nhóm chuyên gia này sẽ là hạt nhân của chiến lược an ninh mạng quốc gia. Họ sẽ tư vấn cho chính phủ Việt Nam về chiến lược an ninh mạng quốc gia; chính sách và luật an toàn thông tin; chuẩn quốc gia về an toàn thông tin bao gồm chuẩn công nghệ, chuẩn cho sản phẩm, dịch vụ an toàn thông tin; tìm kiếm và phát triển tài năng an toàn thông tin; tạo cầu nối giữa chính phủ và các chuyên gia khác trong ngành; và kiện toàn hệ thống mạng máy tính của các cơ quan chính phủ cũng như các doanh nghiệp nắm giữ các hệ thống trọng yếu quốc gia.

Để giải quyết tình trạng đầu tư chệch hướng, chỉ lo mua sắm thiết bị, giải pháp có sẵn mà lơ là việc đầu tư đào tạo, tuyển dụng để có được đội ngũ kỹ sư chất lượng cao, chính phủ Việt Nam nên giao cho nhóm chuyên gia đánh giá hệ thống mạng của các cơ quan và dựa vào kết quả đánh giá để ra quyết định nên đầu tư như thế nào, bao gồm mua sắm thiết bị gì và đào tạo, tuyển dụng người như thế nào. Chính phủ Việt Nam đưa ra những quy định về nghề nghiệp an toàn thông tin, với những tiêu chuẩn do nhóm chuyên gia cùng với các bộ ban ngành khác của chính phủ biên soạn, và yêu cầu mỗi cơ quan chính phủ phải có ít nhất một vài kỹ sư đạt được những tiêu chuẩn này hoặc có trình độ tương đương (thông qua giới thiệu hoặc phỏng vấn bởi nhóm chuyên gia). Nhóm tiêu chuẩn này cũng sẽ trở thành tiêu chuẩn đào tạo cho các sinh viên an toàn thông tin ở các trường đại học tại Việt Nam.

Để giải quyết đại dịch mã độc, chính phủ Việt Nam cần phải đưa giáo dục an toàn thông tin vào các trường học, tương tự như giáo dục an toàn giới tính và an toàn giao thông. Đối với người đã trưởng thành, chính phủ nên sử dụng các phương tiện truyền thông đại chúng và mạng xã hội để hướng dẫn người dân sử dụng mạng máy tính an toàn. Nội dung giảng dạy cụ thể sẽ được nhóm chuyên gia đã nói soạn thảo và thông qua, trước mắt cần phải tập trung vào những việc rất cụ thể như giới thiệu phần mềm an ninh tốt, loại bỏ thói quen cài đặt phần mềm không rõ nguồn gốc, tạo thói quen thường xuyên nâng cấp phần mềm, chọn và bảo vệ mật khẩu, sử dụng các tính năng tiên tiến như xác thực hai lớp, điều chỉnh cấu hình máy tính và điện thoại, điều chỉnh cấu hình các tài khoản như Facebook, Google, v.v. Tiếp theo, chính phủ phải lên danh sách các phần mềm phổ biến, đàm phán với các hãng sản xuất để mua giấy phép sử dụng và quyền cập nhật phần mềm giá rẻ cho các cơ quan chính phủ và đại bộ phận người dân. Các máy tính bán ở Việt Nam phải sử dụng phần mềm có nguồn gốc rõ ràng, dẹp bỏ tình trạng bán phầm mềm đã bẻ khóa hoặc không có giấy phép sử dụng hợp lệ. Cuối cùng, chính phủ phải thúc đẩy việc sử dụng các sản phẩm nguồn mở miễn phí, thay cho các sản phẩm thương mại. Ví dụ như thay thế Microsoft Windows chạy trên PC bằng ChromeOS chạy trên Chromebook (hoặc các máy tính giá rẻ khác), đưa Linux vào trường học và các cơ quan chính phủ, sử dụng OpenOffice, Google Docs thay cho Microsoft Word, v.v. Đây cũng là bước đầu tiên để giảm lệ thuộc vào công nghệ nước ngoài.

Một quan chức chính phủ ở Sài Gòn có lần nói với chúng tôi bây giờ cơ quan của họ không còn dám họp qua mạng vì không biết các công cụ liên lạc mà họ đang sử dụng có đáng tin cậy hay không. Vị này nói rằng mỗi lần họp họ phải bay ra Hà Nội, rất bất tiện nhưng không biết phải làm sao. Đây là nỗi lo có sơ sở, bởi lẽ thu thập thông tin tình báo bằng cách xâm nhập vào hệ thống thông tin liên lạc của các cơ quan chính phủ là công việc hàng ngày của hacker Trung Quốc và nhiều nước khác. Phần cứng, phần mềm, các thiết bị trung gian, v.v. đều có thể có những điểm yếu hoặc bị gài cửa hậu từ khâu sản xuất hoặc khâu vận chuyển từ nơi bán đến người mua. Với trình độ khoa học kỹ thuật hiện tại, Việt Nam không thể giải quyết vấn đề này một cách triệt để. Dẫu vậy Việt Nam có thể bắt đầu bằng cách xác lập một hệ thống Cơ Sở Điện Toán Được Tin Cậy (Trusted Computing Base, TCB). Mục tiêu dài hạn là giảm thiểu số thành phần trong TCB đồng thời kiểm tra tính toàn vẹn của các thành phần này, thông qua các công nghệ theo chuẩn của Trusted Computing Group. Ví dụ như đối với bài toán họp qua mạng, Việt Nam có thể đặt TCB là các máy tính sử dụng chip Intel, phần cứng HP và hệ điều hành Linux. Dựa trên TCB này, Việt Nam có thể tự phát triển giải pháp video conference sử dụng các phần mềm nguồn mở, hiện thực hóa các tiêu chuẩn mở về mã hóa đầu cuối (end-to-end encryption) để bảo vệ mật tính và toàn vẹn cho kênh thông tin liên lạc.

Kết


Từ năm 2011 bàn về rủi ro mà các doanh nghiệp Việt Nam gặp phải khi đối diện với các tấn công có chủ đích đến từ Trung Quốc, chúng tôi đã cảnh báo như sau:

“Một sự thật là đa số doanh nghiệp Việt Nam tập trung vào các giải pháp “sản xuất hàng loạt” để hòng ngăn chặn nhóm đối tượng tấn công không có chủ đích. Họ mua tường lửa, phần mềm chống virus, thiết bị phát hiện và phòng chống xâm nhập. Họ dành nhiều tiền để đạt các chứng chỉ PCI DSS, ISO 27001. Đã có rất rất nhiều vụ tấn công trong quá khứ và trong một năm vừa qua nhắm vào các công ty đã đầu tư hàng triệu đô la thậm chí là nhà sáng chế của các giải pháp này. Rất nhiều công ty công nghệ lớn của thế giới đã gục ngã khi bị chọn làm đích ngắm. Một khi kẻ tấn công đã chọn bạn làm mục tiêu, thì tất cả những giải pháp “sản xuất hàng loạt” kể trên đều dễ dàng bị vô hiệu hóa. Một phương thức phòng thủ hiệu quả phải là một phương thức có thể phát hiện và ngăn chặn được nhóm đối tượng tấn công có chủ đích. Chỉ có một cách duy nhất là đầu tư vào con người, xây dựng hệ thống chuyên biệt giám sát tất cả các hoạt động của hệ thống thông tin.”

Sau hơn 5 năm, chúng tôi nhận thấy tình hình hầu như không có gì thay đổi. Hồi tháng 3 năm 2016, trên một bài viết đăng trên tờ Tuổi Trẻ chúng tôi tiếp tục cảnh báo rằng Việt Nam đang ở khoảng lặng trước cơn bão các vụ tấn công mạng:

“Cả thế giới đang bị phần mềm nuốt chửng, nhưng phần mềm lúc nào cũng có nhiều lỗ hổng bảo mật. Mấy năm vừa rồi, bao nhiêu công ty trên thế giới bị xâm nhập, mỗi lần gây thiệt hại có khi lên đến hàng chục tỉ USD. Vậy mà ở Việt Nam khá yên ắng. Phải chăng Việt Nam là một ngoại lệ? Chúng tôi không nghĩ như vậy.”

Chuyện gì đến đã đến. Hồi giữa tháng 5 năm 2016, ngân hàng Tiên Phong thông báo họ là nạn nhân của một vụ tấn công mạng, nhưng may mắn đã kịp thời phát hiện và ngăn chặn kẻ xấu đánh cắp hơn 1 triệu USD. Chúng tôi bắt đầu viết bài báo này vài tuần trước khi xảy ra vụ tấn công vào các sân bay vào cuối tháng 7 năm 2016. Như vậy chỉ trong một thời gian ngắn, Việt Nam đã chứng kiến hai vụ tấn công có thể gây ra thiệt hại lớn.

Chúng tôi nhắc nhiều đến các nhóm hacker có sự bảo trợ của chính phủ, nhưng kỳ thực hai vụ vừa rồi có thể được thực hiện bởi các nhóm hacker hoàn toàn tự phát. Thật tế là không cần phải được chính phủ hỗ trợ, không cần phải có trang thiết bị dụng cụ hiện đại, chỉ cần một máy tính kết nối Internet và một ít thời gian, một vài sinh viên chán đến trường hoàn toàn có thể thực hiện những vụ tấn công này.

Với tình trạng hiện tại, thời gian sắp tới Việt Nam sẽ còn chứng kiến nhiều vụ tấn công mạng có thể gây ra thiệt hại về người và của. Nhưng những tấn công này không đáng lo ngại bằng các vụ xâm nhập của các nhóm hacker “lạ”. Chúng tôi đánh giá phần lớn hệ thống trọng yếu ở Việt Nam đã bị xâm nhập từ rất lâu. Các nhóm hacker “lạ" này không ồn ào, không tạo tiếng vang, không có nhu cầu trộm tiền, rất khó phát hiện, nhất là khi chúng đã chui sâu vào hệ thống. Họ xâm nhập để thu thập thông tin, kiểm soát các hệ thống quan trọng, nhằm tạo ra và duy trì lợi thế quân sự khi có xung đột lợi ích với Việt Nam.

Chúng tôi không có câu trả lời trọn vẹn cho câu hỏi Việt Nam nên làm gì để tự bảo vệ. Dựa vào kinh nghiệm hạn chế đảm bảo an toàn thông tin cho các tập đoàn đa quốc gia, chúng tôi tin rằng Việt Nam chỉ có thể giải quyết được tình trạng hiện tại bằng cách xây dựng và đào tạo được một đội ngũ kỹ sư và chuyên gia an toàn thông tin có trình độ chuyên môn cao, được thế giới thừa nhận.

2 comments:

tanthinh lê said...

chào anh Thái, em tên là Tấn Thịnh. hiện em đang là sinh viên và mong muốn được học thêm và chuyên sâu bên mảng an oàn

thông tin bằng cách tự học. bằng những gì anh đã trải qua, anh có thể giúp em lập nên lộ trình học tập, các môn cần thiết ,

tài hiệu và cách học hiệu quả để nắm vwungx và đi sâu bên mảng này giống anh.em cảm ơn anh rất nhiều. mail của em là

thinhmanhme@gmail.com hay thinhlt993@gmail.com

Huu Vu said...

https://vnhacker.blogspot.com/2012/05/lam-toan-thong-tin-thi-hoc-gi.html?m=0
Bạn đã đọc bài này chưa ?